Açık Mutfak mı Kapalı Mutfak mı? Gerçek Bedeli

Bir duvarı kaldırmak evi gerçekten daha gürültülü yapar mı?

Evet ve bu ölçülebilir bir fark. İki yüzü sıvalı standart bir tuğla ya da gazbeton bölme duvar, orta frekanstaki gürültüyü kabaca 40 desibel azaltır. Duvarı kaldırdığınızda bu azalma tamamen ortadan kalkar; mesafe ve havanın tek başına götürdüğü ise ancak 5-10 desibeldir.

Bunun pratikte anlamı şu. Bir bulaşık makinesi 50-55 dB, tam güçte çalışan bir davlumbaz 60-65 dB, blender ya da et kıyma makinesi 80-90 dB'ye çıkar. Kapalı bir mutfak duvarının ve kapısının arkasında yemek hazırlanırken salonunuz 35-40 dB'de kalır. Açık bir yerleşimde ise biri yemek yaparken, bulaşık makinesini doldururken veya blenderı çalıştırırken aynı salon 55-65 dB olur.

Aradaki 20-25 dB, arka planda uğultu ile sesinizi yükseltmeden televizyonu ya da telefondaki kişiyi duyamadığınız bir oda arasındaki farktır. Evde uzaktan çalışan, görüntülü toplantıya giren ya da gündüz uyuyan küçük bir çocuk varsa asıl önemli rakam metrekare değil budur.

Açık plan gerçekten daha pahalıya mı ısınır ve soğur?

Genellikle evet ve bunun iki ayrı sebebi var. Birincisi hacim: 2,7 m tavan yüksekliğinde 3,6 x 3,6 m'lik iki kapalı oda, her biri yaklaşık 35 m³ hava tutar. Bunları tek bir 7,2 x 3,6 m'lik mekâna birleştirdiğinizde tek bir klima ya da tek bir termostat için 70 m³ olur; üstelik açık yaşam alanları ışık için tasarlandığından çoğunlukla dış duvar ve pencere alanı da artar.

Güneşli güney cepheli bir oturma alanıyla kuzeye bakan bir yemek köşesinin ihtiyacını tek bir cihazla ortalamaya çalışmak, odanın iki ucu arasında tipik olarak 2-3 °C fark üretir: kışın pencere dibinde serin, yazın mutfak tarafında sıcak.

İkincisi, pişirme ısısının gidecek yeri yoktur. 200 °C'deki bir fırın, çevresindeki odanın sıcaklığını bir saat içinde birkaç derece yükseltir. Kapalı mutfakta bu ısıyı davlumbaz dışarı atar ve büyük bölümü orada kalır. Açık yerleşimde ise serin tutmaya çalıştığınız alana yayılır ve klima bunu telafi etmek için daha uzun çalışır.

Duvar kalktığında yemek kokusuna ne olur?

Ev sahiplerinin en sık dile getirdiği şikâyet budur ve bir temizlik sorunu değil, bir hava akışı sorunudur. Kapalı bir mutfak 500-700 m³/saat kapasiteli bir davlumbazla idare edebilir, çünkü davlumbazın yakalayamadığını kapı tutar. Mutfağı salona ve yemek alanına açtığınızda aynı hacimdeki yağlı ve dumanlı havayı çökmeden hareket ettirmek için genellikle 1.000-2.000 m³/saat gerekir.

Ve o hava gerçekten çöker: yalnızca mutfağa değil, perdelere, kanepe kumaşına ve halılara. Balık kızartmak, et mühürlemek ya da bol yağla yemek yapmak, açık alanın her yerindeki tekstile bir iki gün kalıcı bir koku bırakır. Kapalı mutfakta kapıyı kapatır, davlumbazı çalıştırırsınız ve salon akşam yemeği gibi kokmaz.

Sık yemek yapıyorsanız ve bu sizi rahatsız edecekse, sadece mutfağa yetecek asgari kapasitenin epeyce üstünde bir davlumbaz için bütçe ayırın; ya da ağır pişirme sırasında kapatıp geri kalan zamanda açık tutabileceğiniz bir sürgülü cam kapı planlayın.

Duvarı kaldırmak satış değerini gerçekten artırır mı?

Bu, trende değil dairenin kendisine ve bulunduğu piyasaya bağlıdır. Yeni sitelerde ve rezidanslarda insanlar zaten Amerikan mutfaklı planları bekler; küçük bir mutfakla salon arasındaki duvarın kaldırılması bu tür dairelerde genellikle güvenli bir hamledir.

Eski, karakterli dairelerde ise durum değişir. Ayrı yemek odası olan, mutfağı bağımsız kurgulanmış 1970-80'lerin geniş apartman dairelerinde bazı alıcılar tam da bu ayrımı arar ve buna prim öder. Orada duvarı sökmek, alıcının satın almak istediği şeyi ortadan kaldırmak gibi okunabilir.

Dürüst kural şudur: açık plan, sizin piyasanızdaki alıcıların zaten beklediği yerde değer katar; kapalı yerleşimin dairenin satış argümanı olduğu yerde ise değer düşürebilir. Tadilatın kendini ödediğini varsaymadan önce, kendi fiyat aralığınızda ve bina yaşınızda neyin sattığını bölgedeki bir emlakçıya sorun.

Kapalı plan ne zaman doğrudan daha iyi seçimdir?

Kapalı yerleşimler, görsel açıklıktan çok akustik ya da ısıl ayrıma ihtiyacınız olduğunda kazanır. Buna şunlar dahildir: gündüz uzaktan çalışan ya da toplantıya giren biri olan evler, uyku düzeni olan veya kendine ait bir oyun alanı gereken küçük çocuklar, farklı saatlerde yaşayan kalabalık aileler ve misafir ağırlamayı seven ama yemek masasından bulaşık dolu evyeyi görmek istemeyen herkes.

Gerçekten küçük dairelerde de kazanır. Açık plan büyük bir evi daha bağlantılı hissettirir; ama 90 m²'nin altındaki bir dairede duvarları kaldırmak, kanepeyi giriş kapısından görünmeyecek bir yere koyabileceğiniz tek yeri de kaldırabilir. Kullanılabilir alan yaratmaz; birkaç işi birden kötü yapan tek bir büyük oda yaratır.

Yıkıma karar vermeden önce bunu nasıl test ederim?

Kalıcı hale getirmeden önce duvarla birlikte yaşayın. Kapı varsa bir hafta boyunca açık sabitleyin, yoksa duvarın kalkacağı hattı zemine bantla işaretleyin ve normal hayatınıza devam edin: yemek yapın, telefonla konuşun, çocuğu uyutun ve sizi gerçekten neyin rahatsız ettiğine bakın.

Ustayı aramadan önce duvarın taşıyıcı olup olmadığını öğrenin. Türkiye'deki betonarme apartmanlarda taşıyıcı olan şey kolonlar, kirişler ve perde duvarlardır; aradaki tuğla bölmeler genellikle taşıyıcı değildir. Ama 1970 öncesi yığma binalarda neredeyse her duvar taşıyıcı olabilir. Kolon ya da perde kesmek yalnızca tehlikeli değil, aynı zamanda yasaktır ve binanın ruhsatını da sizi de bağlar; ayrıca kat malikleri kurulunun izni gerekir. Bu, yanlış tahmin etmek isteyeceğiniz bir konu değil: binanın betonarme kalıp planına bakın ya da bir inşaat mühendisine teyit ettirin.

Yerleşimin iki halini de çizip gerçek ölçekte görmek de işe yarar; hayal etmek yerine bakmak gibisi yok. Decoreto'da aynı odanın duvarlı ve duvarsız hallerini çizebilir, her birinin taban alanını görebilir ve gerçekten sahip olduğunuz mobilyayı içine yerleştirip sığıp sığmadığını kontrol edebilirsiniz. Bu, kafanızdaki resmin size hiçbir zaman söylemeyeceği şeyi söyler.

Bir duvarı kaldırmak gerçekte neye mal olur?

Taşıyıcı olmayan bir bölme duvarı kaldırmak işin ucuz tarafıdır: yıkım, moloz taşıma, zemin ve tavan izlerinin kapatılması, sıva ve boya. Maliyeti duvarın boyutu, bitiş işçiliği ve içinden elektrik ya da su tesisatı geçip geçmediği belirler. İki tarafındaki priz ve anahtarlara bakın; genellikle işin habercisi onlardır.

Taşıyıcı bir duvar çok daha pahalıdır, çünkü onu yalnızca kaldırmaz, işini de devralırsınız. Buna çelik ya da betonarme bir kiriş, statik hesap ve çoğu zaman güçlendirme dahildir; üstelik bir inşaat mühendisinin raporu ve belediye izni gerekir. Betonarme apartmanlarda kolon ve perdelere dokunmak zaten mümkün değildir, dolayısıyla iş genelde taşıyıcı olmayan duvarlarla sınırlı kalır.

Kirişin fiyatını almadan önce mühendis raporunu alın. Maliyet, açıklığa ve üstteki yüke göre çok büyük ölçüde değişir ve o rakam ortaya çıkmadan hiçbir usta size doğru fiyat veremez.

Soyut olarak değil, kendi dairem için nasıl karar veririm?

Şu soruları, gerçekten düşündüğünüz odalar için sırayla yanıtlayın. Bu duvarın öbür tarafında hangi gürültü kaynakları var ve oturduğunuz ya da uyuduğunuz nokta ne kadar yakın? İki tarafın tavan yüksekliği ve pencere alanı ne; bir uç sıcak ya da soğuk kalır mı? Evde mesai saatlerinde sessizliğe ihtiyaç duyan biri var mı? Duvar taşıyıcı mı ve gereken çözüm bütçenize sığıyor mu?

Sonra tek bir tuğlaya dokunmadan iki hali de modelleyin. Kapalı yerleşimi ve açık olanı çizin, her birinin verdiği taban alanına bakın ve gerçek mobilyanızı ikisine de yerleştirip hayatınızın hangisine sığdığını görün. Decoreto'da bu beş dakikalık bir iştir ve bir panoya kaydettiğiniz fotoğraflardan çok daha dürüst bir testtir.